FED'in şifreleri

Doları 2 liranın üzerine taşıyan en önemli gelişme FED'in eylülden itibaren tahvil alımlarının hızını azaltacak olması. FED bu hamlesinde atacağı kritik adımları ise her gün ABD'den gelen veriler belirliyor. İşte FED'in veri setinin şifreleri...

FED'in şifreleri

Radikal'in haberine göre  Türkiye ’nin de aralarında bulunduğu gelişmekte olan ülkelerin piyasalarında hafta başında beri adeta bir deprem yaşanıyor. Borsalar düşüyor, faiz yükseliyor, yerel para birimleri hızla değer kaybediyor. Bu durumdan en fazla etkilenen ülkelerin başında da Türkiye yer alıyor. Dolar 2 TL’ye dayanırken, borsa 10.5 ayın en düşük seviyesine geriledi. Mayıs ortasında yüzde 4,6 olan faiz oranları ise tekrar çift haneye dayandı. Peki tüm bunlar niçin yaşanıyor? Malum, ABD Merkez Bankası ekonomiyi toparlamak için son yıllarda bugüne kadar görülmemiş adımlar attı. Bu adımların en önemlisi ise her ay 85 milyar dolarlık tahvil alımı oldu. İşte kıyamet de burada kopuyor.
FED’in tahvil alımlarını hızını azaltacak olması gelişmekte olan ülkelere para girişini frenliyor. FED’in 15-17 Eylül’deki toplantıda tahvil alımlarını ne kadar azaltacağının kesinleşmesi bekleniyor. Piyasalar da açıklanan verilerden bir ipucu yakalamaya çalıyor. Açıklanan her veri FED’in hangi adımı atacağının bir sinyali olarak görülüyor. FED daha önce, işsizlik oranı yüzde 6,5’a gerileyene, enflasyon da kontrol altına alınana kadar desteğin süreciğini ve faizlerin sıfıra yakın seviyede tutulacağını açıklamıştı. Eylüldeki kritik toplantı öncesinde hangi verinin ne anlama geliyor, işte şifreler:

İŞSİZLİK
İşsizlik oranı, 2008 yılından bu yana en düşük seviyesine inerek temmuzda yüzde 7,4’e düştü. İşsizliğin FED’in hedeflediği yüzde 6,5 seviyesine yaklaşması, tahvil alımlarının azaltılacağının ilk işareti. İşsizliğin beklentinin altında kalması durumunda, tahvil alım miktarı beklentinin üstünde azaltılabilir.

TARIM DIŞI İSTİHDAM

Reel ekonominin gidişatı hakkındaki en önemli gösterge. Temmuzda 162 bin ile beklentilerin altında artış oldu. Verinin beklentinin altında olması, FED’in piyasalara desteğini fazla azaltmaması anlamına geliyor. Beklentilerin üstündeki artış ise FED’in frene daha fazla basmasına işaret ediyor.

PMI

Satın alma yöneticileri endeksi (PMI), ekonomik faaliyet hakkında en önemli ipucunu verir. Endeksin düşmesi, toparlanmanın ve ekonomik aktivitenin yavaşladığı anlamına geliyor. Son açıklanan veri yükselmesine rağmen beklentinin altında. Bu, FED’in karar alırken dikkat edeceği en önemli kriterlerden biri olacak.

İŞSİZLİK MAAŞI BAŞVURULARI

17 Ağustos’ta sona eren haftada 336 bine yükseldi ve beklentilerin üzerinde açıklandı. Haftalık başvurularda artış gözlense de 4 haftalık ortalama 330.500 kişi ile Kasım 2007’den bu yana en düşük seviyede. Olumlu gelen 4 haftalık ortalama, ABD’de işgücü piyasasının ve ülke ekonomisinin düzelme yolunda olduğu algısını güçlendirdi.

YENİ KONUT İNŞAATLARI

Temmuz’da 896 bin adete yükselmesine rağmen beklentilerin altında gerçekleşti. İnşaat ruhsatları da 943 bin adetle beklentilerin altında kaldı. Yeni konut inşaatlarının beklentinin altında kalması ekonomide istenilen toparlanmanın olmadığının da işareti. Dolayısıyla FED’in tahvil alımlarını azaltırken, ölçülü davranmasında etkili olabilir.

VERİMLİLİK-İSTİHDAM MALİYETİ

Tarım dışı verimlilik ikinci çeyrekte yüzde 0,9 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti. Enflasyonun ve kâr baskılarının bir göstergesi olan ve FED’in yakından takip ettiği birim işgücü maliyeti ise yüzde 1,4 ile yine beklentilerin üzerinde arttı. Söz konusu veriler enflasyonu etkilediği için FED’in önem taşıyor.

PHILADELPHIA FED ENDEKSİ

Ağustosta 9.3’e gerileyerek beklentilerin altında değer aldı. Ayın açıklanan ilk üretim faaliyeti verilerinden olan Philadelphia FED Endeksi’nin artı bir değer alması Doğu Pennsylvania, Güney New Jersey ve Delaware’den oluşan bölgede üretimin arttığı anlamına geliyor. Üretim artması ekonomide toparlanma anlamı taşıyor.

TÜFE-ÇEKİRDEK ENFLASYON

Tüketici fiyatları endeksi ile enerji ve gıda fiyatındaki değişimi içermeyen çekirdek endeks temmuzda yüzde 0.2 ile beklentiler düzeyinde arttı. Verinin beklentiye paralel olması, enflasyonun kontrol altına alınmaya başladığının işareti. Bu durum FED’in tahvil alımlarını azaltarken, miktarı belirleme kararında etkili olacak.

NY FED İMALAT ENDEKSİ

New York eyaletindeki üretim büyümesi verisi ağustosta 8,24’e gerileyerek beklentilerin altında çıktı. Ekonomistler endeksin 10’a yükselmesini öngörüyordu. New York eyaletinde üretimin beklentinin altında artması, FED’in karar alırken dikkate alacağı bir veri olacak. Tahvil alımlarının sınırlı azaltımında rol oynayabilir.

İKİNCİ EL KONUT SATIŞLARI

2008 krizinin konut balonuyla başlamış olması 5 yıldır bu verinin önemini yükseltti. İkinci el konut satışları temmuzda yıllık bazda 5.39 milyon adet ile beklentilerin üzerinde açıklandı. Verideki yükseliş hem krizin atlatıldığının hem de ekonomide canlanmanın işareti olarak yorumlanıyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir